تحلیل ماهانه قیمت آهن آلات | مهر ماه 1405

مهر برای بازار آهن با یک تناقض مهم شروع شده است. از یک طرف، دلار بالای ۲۳۲ هزار تومان ایستاده و تنش‌های سیاسی دوباره بالا گرفته است. از طرف دیگر، تقاضای واقعی هنوز آن‌قدر قوی نیست که بتواند این فشار قیمتی را به یک موج فراگیر تبدیل کند.

در بازار مقاطع هم همین دوگانگی دیده می‌شود. بعضی قیمت‌ها بالا رفته‌اند، بعضی محصولات ثابت مانده‌اند و در برخی مبادی حتی کاهش محدود دیده می‌شود. برای نمونه، قیمت میلگرد آجدار در ۲ مهر، میلگرد ۱۴ آناهیتا حدود ۹۰ هزار تومان و میلگرد ۱۶ نیشابور حدود ۸۵ هزار و ۴۵۰ تومان معامله شده است. در همین روز، تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن اصفهان حدود ۱۰۸ هزار و ۲۲۰ تومان قیمت داشت.

بنابراین مساله اصلی بازارآهن در مهرماه این است که : دلار و ریسک‌های سیاسی تا کجا می‌توانند قیمت‌ها را بالا بکشند، وقتی تقاضای مصرفی هنوز ضعیف است؟

نبض بازار آهن در ابتدای مهر

عامل	وضعیت ابتدای مهر ۱۴۰۵	اثر احتمالی بر بازار آهن
دلار	بالای ۲۳۲ هزار تومان	افزایشی
تنش‌های سیاسی	بالا و پرریسک	افزایشی
تقاضای ساخت‌وساز	ضعیف و محتاط	کاهشی
نقدینگی	محدود	کاهشی
محدودیت برق	نسبت به تابستان کاهش یافته	کاهشی برای ریسک عرضه
محدودیت گاز	هنوز آغاز نشده	فعلاً خنثی
بورس کالا	نوسانی	وابسته به عرضه و نرخ ارز
هزینه تامین مجدد	بالا	افزایشی
حمل‌ونقل و تجارت	پرریسک	افزایشی

  تصویر کلی روشن است: فشار هزینه‌ای همچنان بالاست، اما سمت تقاضا هنوز توان همراهی کامل با قیمت‌ها را ندارد.  

قیمت آهن در مهر؛ بازار چرا دوباره حساس شده است؟

اولین متغیر همچنان دلار است. اما تفاوت ابتدای مهر با ابتدای شهریور در اندازه این متغیر است. دلار حالا از کانال ۲۰۰ هزار تومان ابتدای شهریور عبور کرده و در محدوده بالای ۲۳۲ هزار تومان قرار دارد. آخرین گزارش‌های بازار نیز نرخ‌هایی در محدوده ۲۳۳ تا ۲۳۴ هزار تومان را نشان می‌دهند. برای بازار آهن، این یعنی افزایش دوباره هزینه تامین مجدد کالا. فروشنده‌ای که امروز کالا را می‌فروشد، باید به این سؤال پاسخ دهد که آیا می‌تواند همان محصول را چند روز بعد با همان قیمت تأمین کند یا خیر. در چنین شرایطی، حتی اگر مصرف واقعی رشد نکرده باشد، نرخ ارز می‌تواند کف قیمتی بازار را بالاتر ببرد. اما این بار یک عامل مهم جلوی انتقال کامل رشد دلار به قیمت آهن را گرفته است: رکود تقاضا.  

قیمت میلگرد؛ دلار بالا، خریدار محتاط

میلگرد همچنان یکی از حساس‌ترین محصولات بازار است. قیمت روز میلگرد آجدار از یک طرف به نرخ شمش، دلار و هزینه تولید وابسته است و از طرف دیگر مستقیماً با ساخت‌وساز ارتباط دارد. در ۲ مهر، قیمت برخی میلگردهای آجدار در محدوده ۸۵ تا ۹۱ هزار تومان قرار داشت؛ برای نمونه، میلگرد ۱۴ آناهیتا ۹۰ هزار تومان، میلگرد ۱۴ بافق یزد ۸۸ هزار و ۶۴۰ تومان و میلگرد ۱۶ نیشابور ۸۵ هزار و ۴۵۰ تومان اعلام شده است. اما این اعداد را نباید به‌معنای شروع یک موج صعودی قطعی دانست. تقاضای مصرفی هنوز ضعیف است و همین موضوع اجازه نمی‌دهد هر افزایش هزینه‌ای به‌سرعت در معاملات واقعی تثبیت شود.  

پیش‌بینی قیمت میلگرد در مهر

در سناریوی فعلی، بازار میلگرد می‌تواند نوسانی و حساس به دلار باقی بماند. اگر دلار بالای ۲۳۲ هزار تومان تثبیت شود و تنش‌ها ادامه پیدا کند، فشار افزایشی روی قیمت میلگرد باقی خواهد ماند. اما اگر تقاضا همچنان ضعیف بماند، احتمال دارد بخشی از افزایش‌های هیجانی در معاملات واقعی جذب نشود. به همین دلیل، بررسی قیمت به روز میلگرد برای خریدار مصرفی اهمیت بیشتری از دنبال‌کردن یک عدد ثابت برای کل مهر دارد.  

تیرآهن؛ تقاضای پروژه‌ای هنوز تعیین‌کننده است

تیرآهن نسبت به میلگرد وابستگی بیشتری به پروژه‌های ساختمانی و عمرانی دارد. به همین دلیل، افزایش دلار به‌تنهایی برای ایجاد یک روند صعودی پایدار کافی نیست. در ۲ مهر، قیمت تیرآهن اصفهان ۱۶ با کاهش هزار تومانی حدود ۱۰۸ هزار و ۲۲۰ تومان معامله شد. تیرآهن ۱۴ ظفر بناب نیز حدود ۸۱ هزار و ۱۰۱ تومان و تیرآهن ۱۴ شاهین بناب حدود ۷۹ هزار و ۸۱۷ تومان قیمت داشت. این اختلاف رفتار نشان می‌دهد بازار تیرآهن هنوز بین دو نیرو گرفتار است: هزینه جایگزینی بالا در برابر تقاضای واقعی ضعیف. اگر دلار صعودی بماند، کف قیمتی تیرآهن می‌تواند بالا برود. اما تا زمانی که پروژه‌ها و نقدینگی فعال نشوند، احتمال شکل‌گیری رشد یکپارچه در همه سایزها پایین‌تر است.  

ورق و پروفیل؛ بورس کالا مهم‌تر می‌شود

در بازار ورق، داستان کمی متفاوت است. اینجا باید علاوه بر دلار، عرضه کارخانه‌ها، معاملات بورس کالا، مواد اولیه و وضعیت تولید را هم دنبال کرد. ورق سیاه برای بازار پروفیل اهمیت دوچندان دارد. افزایش قیمت ورق سیاه می‌تواند با فاصله کوتاهی به بازار قوطی و پروفیل منتقل شود؛ اما وقتی تقاضای صنعتی ضعیف باشد، این انتقال ممکن است با تأخیر اتفاق بیفتد. بنابراین:

• میلگرد بیشتر به شمش، دلار و ساخت‌وساز حساس است.
• تیرآهن به پروژه‌های ساختمانی و عمرانی وابستگی بیشتری دارد.
• ورق به عرضه، بورس کالا و هزینه مواد اولیه حساس است.
• پروفیل از قیمت ورق سیاه و وضعیت صنایع پایین‌دستی تأثیر می‌گیرد.

در واقع، برای تحلیل قیمت آهن در مهر نمی‌توان همه محصولات را با یک نسخه واحد بررسی کرد.  

مقایسه محدوده قیمت آهن آلات در ابتدای شهریور و مهر ۱۴۰۵

قیمت‌ها در بازار آهن به کارخانه، سایز، ضخامت، محل تحویل و نحوه محاسبه ارزش افزوده وابسته‌اند؛ بنابراین اعداد زیر محدوده‌های شاخص بازار هستند، نه قیمت قطعی همه محصولات.

محصول	محدوده قیمت ابتدای شهریور ۱۴۰۵	محدوده قیمت ابتدای مهر ۱۴۰۵	وضعیت بازار در مهر
میلگرد آجدار	۶۵ الی ۸۰ هزار	حدود ۸۵ تا ۹۱ هزار تومان/کیلو	نوسانی
تیرآهن	وابسته به سایز و برند در محدود 90 الی ۱18 هزار تومان	حدود 11۰ تا ۱6۸ هزار تومان/کیلو در نمونه‌های بازار	نوسانی و افزایشی
نبشی	82 الی 88 هزار	حدود ۹۴ تا ۱۰۰ هزار تومان/کیلو	نوسانی
ناودانی	75–8۵ هزار	حدود ۹۸ تا ۹۹ هزار تومان/کیلو در برخی فهرست‌های بازار	نوسانی
پروفیل	110–115 هزار	حدود ۱۳۰ تا ۱۳۹ هزار تومان/کیلو در نمونه‌های اعلام‌شده	حساس به ورق
ورق گالوانیزه	12۰–۱5۰ هزار	حدود ۱7۰ تا ۲۰۱ هزار تومان/کیلو در برخی فهرست‌های بازار	افزایشی/نوسانی
ورق سیاه	9۵ الی ۱۱۰ هزار	حدود ۱۲۲ تا ۱۲۷ هزار تومان/کیلو	نوسانی با تمایل افزایشی

  برای نمونه، در ۲ مهر قیمت نبشی ناب تبریز از حدود ۹۴ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده و در یک فهرست دیگر، قیمت نبشی‌های سایز مختلف حوالی ۹۹ تا ۹۹.۵ هزار تومان ثبت شده است. ناودانی نیز در برخی فهرست‌ها حدود ۹۸.۵ هزار تومان به ازای هر کیلو قیمت‌گذاری شده است. در مورد ورق گالوانیزه نیز اختلاف قیمت براساس برند، ضخامت و نوع ورق قابل توجه است و در فهرست‌های بازار ارقامی از حدود ۱7۰ تا ۲۰۱ هزار تومان برای برخی محصولات دیده می‌شود. این تفاوت‌ها یک نکته مهم را نشان می‌دهد: قیمت روز آهن را نباید بدون ذکر سایز، کارخانه و شرایط تحویل مقایسه کرد.  

دلار ۲۳۲ هزار تومانی؛ موتور قیمت یا محرک انتظارات؟

دلار بالای ۲۳۲ هزار تومان برای بازار آهن فقط یک عدد ارزی نیست. این نرخ مستقیماً روی انتظارات فروشنده اثر می‌گذارد. وقتی فاصله قیمت امروز با هزینه جایگزینی فردا زیاد می‌شود، فروشنده تمایل کمتری به کاهش نرخ دارد. حتی اگر خرید و فروش در بازار ضعیف باشد. از طرف دیگر، تشدید تنش‌های سیاسی می‌تواند هزینه تجارت، حمل‌ونقل و مبادلات را افزایش دهد و انتظارات تورمی را بالا نگه دارد. اما اثر این متغیرها الزاماً به معنی افزایش فوری قیمت تمام محصولات نیست. بازار آهن یک حلقه واسط مهم دارد: تقاضا. اگر خریدار توان پرداخت نداشته باشد، فروشنده نمی‌تواند هر نرخ جدیدی را به معامله واقعی تبدیل کند.  

رکود؛ ترمز اصلی بازار آهن در مهر

بازار آهن مهر ۱۴۰۵ با یک تناقض جدی روبه‌روست. قیمت‌ها برای افزایش ظرفیت دارند، اما تقاضا برای همراهی با آنها هنوز آماده نیست. ساخت‌وساز همچنان با کمبود نقدینگی و احتیاط سرمایه‌گذاران مواجه است. در چنین فضایی ممکن است قیمت یک محصول بالا برود، اما حجم معامله افزایش پیدا نکند. این همان وضعیتی است که می‌توان آن را رکود تورمی در بازار آهن دانست:

• قیمت بالا می‌رود؛
• قدرت خرید رشد نمی‌کند؛
• حجم معاملات محدود می‌ماند.

گزارش‌های ابتدای مهر نیز همین دوگانگی را نشان می‌دهند. در بازار میلگرد، کاهش تقاضای مصرفی مانع شکل‌گیری یک روند صعودی قدرتمند شده و در تیرآهن نیز ضعف تقاضا باعث شده بخشی از بازار ثابت یا کاهشی باشد.  

برق؛ فشار روی عرضه کمتر شده، اما پرونده انرژی بسته نیست

یکی از تفاوت‌های مهم مهر با ماه‌های تابستان، کاهش محدودیت‌های برق صنایع فولادی است. بنابراین فعلاً نباید محدودیت برق را با شدت ماه‌های قبل به‌عنوان مهم‌ترین عامل فشار بر عرضه در نظر گرفت. این اتفاق از یک جهت برای بازار مثبت است؛ چون با کاهش محدودیت برق، ریسک افت تولید و کاهش ناگهانی عرضه کمتر می‌شود. اما پرونده انرژی هنوز بسته نشده است. چون بازار آهن حالا به سمت فصل سرد سال حرکت می‌کند و گاز می‌تواند به متغیر بعدی زنجیره تولید فولاد تبدیل شود. در حال حاضر محدودیت گاز هنوز شروع نشده است. بنابراین بهتر است اثر آن را به‌عنوان یک ریسک پیش‌رو در نظر گرفت، نه یک عامل فعلی قیمت. اگر محدودیت گاز در ماه‌های آینده جدی شود، معادله عرضه شمش و محصولات فولادی می‌تواند دوباره تغییر کند.    

تنش‌های سیاسی؛ متغیری که بازار نمی‌تواند نادیده بگیرد

مهر در شرایطی شروع شده که سطح تنش‌ها بالا رفته است. برای بازار آهن، مسئله فقط اثر مستقیم این اتفاقات بر تولید نیست. مسیرهای مهم‌تر عبارت‌اند از: دلار، حمل‌ونقل، تجارت خارجی، هزینه مبادلات و انتظارات تورمی. هرچه نااطمینانی بیشتر شود، تصمیم فروشنده نیز محافظه‌کارانه‌تر می‌شود. در چنین بازاری ممکن است فروشنده حاضر نباشد موجودی خود را با تخفیف جدی عرضه کند، حتی اگر مشتری کافی در بازار وجود نداشته باشد. از همین‌جا فاصله میان «قیمت اعلامی» و «قیمت معامله» اهمیت پیدا می‌کند.  

سه پیشبینی برای بازار آهن در مهر ۱۴۰۵

1.     سناریوی اول؛ تثبیت دلار بالای ۲۳۲ هزار تومان

اگر دلار در محدوده فعلی تثبیت شود و تنش‌ها کاهش محسوسی پیدا نکنند، فشار افزایشی روی بازار آهن باقی می‌ماند. اما به دلیل رکود تقاضا، این فشار احتمالاً در همه محصولات به یک اندازه دیده نمی‌شود. نتیجه احتمالی: نوسان قیمت در سطوح بالا، همراه با معاملات محتاطانه.  

2.     سناریوی دوم؛ جهش دوباره دلار

اگر تنش‌ها تشدید شوند و نرخ ارز وارد موج جدیدی شود، بازار آهن می‌تواند سریع‌تر واکنش نشان دهد. در این شرایط، محصولاتی مانند میلگرد، پروفیل و ورق که حساسیت بیشتری به هزینه جایگزینی دارند، ممکن است سریع‌تر تغییر کنند. اما همچنان یک سؤال باقی می‌ماند: آیا تقاضا توان همراهی دارد؟ اگر پاسخ منفی باشد، افزایش قیمت لزوماً به معنی رونق معاملات نیست.  

3.     سناریوی سوم؛ کاهش تنش و عقب‌نشینی دلار

اگر ریسک سیاسی کاهش پیدا کند و دلار از محدوده فعلی فاصله بگیرد، بخشی از رشدهای انتظاری بازار می‌تواند اصلاح شود. در این سناریو، محصولاتی که بیشتر با انتظارات تورمی رشد کرده‌اند، در برابر کاهش قیمت حساس‌تر خواهند بود. با این حال، هزینه‌های تولید و تورم عمومی اجازه نمی‌دهند هر اصلاح ارزی را معادل سقوط شدید قیمت آهن بدانیم.  

آیا مهر زمان مناسبی برای خرید آهن است؟

برای همه خریداران یک جواب وجود ندارد اگر پروژه مصرف قطعی در هفته‌های نزدیک دارد، منتظر ماندن برای یک کاهش نامعلوم می‌تواند ریسک خودش را داشته باشد. در چنین شرایطی، خرید مرحله‌ای می‌تواند ریسک نوسان را کنترل کند. اما اگر مصرف فوری وجود ندارد، بهتر است قبل از خرید عمده چند متغیر را همزمان بررسی کنید:

• نرخ دلار
• قیمت شمش در بورس کالا
• روند عرضه کارخانه‌ها
• حجم معاملات میلگرد و تیرآهن
• وضعیت تقاضای ساختمانی
• اخبار مربوط به محدودیت گاز
• هزینه حمل و شرایط تحویل

برای سفارش‌های عمده نیز تنها مقایسه عدد قیمت کافی نیست. تفاوت کارخانه، وزن واقعی، محل بارگیری، هزینه حمل و شرایط پرداخت می‌تواند قیمت نهایی را تغییر دهد.  

شاخص فشار قیمت آهن در مهر ۱۴۰۵

فشار افزایشی: متوسط رو به بالا محرک‌های افزایشی

• دلار بالای ۲۳۲ هزار تومان
• افزایش ریسک‌های سیاسی
• بالا بودن هزینه جایگزینی
• تورم و انتظارات تورمی
• ریسک احتمالی محدودیت گاز در ماه‌های آینده
• ریسک حمل‌ونقل و تجارت

محرک‌های کاهشی

• رکود ساخت‌وساز
• ضعف نقدینگی
• تقاضای مصرفی محدود
• کاهش محدودیت برق
• مقاومت خریداران در برابر نرخ‌های بالاتر
• احتمال توافق

بنابراین بازار مهر را نمی‌توان صرفاً «صعودی» یا «نزولی» توصیف کرد. فشار قیمت بالاست؛ اما کشش تقاضا پایین است.  

پیش‌بینی بازار آهن تا پایان مهر ۱۴۰۵

در سناریوی پایه، بازار آهن در مهر احتمالاً با نوسان بالا، قیمت‌های سنگین و تقاضای محتاطانه حرکت می‌کند. دلار و تنش‌های سیاسی در سمت افزایش قیمت ایستاده‌اند. کاهش محدودیت برق بخشی از فشار سمت عرضه را کم کرده، اما شروع احتمالی محدودیت گاز در ماه‌های آینده می‌تواند دوباره معادله انرژی را تغییر دهد. از طرف دیگر، رکود ساخت‌وساز اجازه نمی‌دهد افزایش هزینه‌ها به‌سادگی به رونق معاملات تبدیل شود. بنابراین برای پیش‌بینی قیمت آهن در مهر،آنچه اهمیت دارد، مسیر متغیرهاست: دلار، تنش های منطقه ای، بورس کالا، انرژی و تقاضا. فعلاً دلار و ریسک‌های سیاسی دست بالا را دارند؛ اما رکود هنوز اجازه نداده این فشار به یک موج یکپارچه در تمام بازار تبدیل شود.  

آیا اکنون زمان مناسبی برای خرید آهن است؟

اگر نیاز پروژه قطعی و نزدیک است، تأمین مرحله‌ای می‌تواند ریسک مواجهه با افزایش ناگهانی قیمت را کمتر کند. برای خریدهای غیرضروری، رصد هم‌زمان دلار، معاملات بورس کالا، قیمت کارخانه‌ها و موجودی بازار منطقی‌تر از تصمیم‌گیری صرفاً بر اساس نوسان یک روز است. در مهر ۱۴۰۵، مسئله اصلی این است که کدام عامل زودتر تغییر می‌کند: دلار یا نتیجه ریسک‌های سیاسی یا تقاضای واقعی بازار. فعلاً پاسخ روشنی وجود ندارد؛ به همین دلیل بازار آهن در مهر بیشتر از هر چیز، بازاری برای مدیریت ریسک خرید است.