بازار آهن در پایان تابستان؛ قیمتها آرام میمانند یا دوباره صعودی میشوند؟
بازار آهن در پایان تابستان ۱۴۰۵ در نقطهای ایستاده که تحلیل آن با یک سؤال ساده ممکن نیست. قیمتها در ماههای اخیر مسیر صعودی داشتهاند. اما بازار هنوز رونق نگرفته است. این دو واقعیت همزمان اتفاق افتادهاند.
افزایش نرخ ارز، بالا رفتن هزینه تولید، محدودیتهای انرژی و تشدید تنشها، قیمت خرید و فروش آهنآلات را به سطوح بالاتری رساندهاند. در مقابل، رکود ساختوساز و کمبود نقدینگی اجازه نداده حجم معاملات همپای قیمتها رشد کند.
بنابراین نکته مهم در پایان شهریور این است که : روند صعودی بازار آهن در نیمه دوم ۱۴۰۵ با چه سرعتی ادامه پیدا میکند؟
برای پاسخ، باید ابتدا دید در تابستان و نیمه اول سال چه اتفاقی برای بازار افتاد.
بازار آهن در نیمه اول ۱۴۰۵ چه مسیری را طی کرد؟
نیمه اول سال برای بازار فولاد ایران، دورهای پر از فشار هزینه و ضعف تقاضا بود. از یک طرف، ساختوساز با کمبود نقدینگی دستوپنجه نرم کرد و بسیاری از خریداران خریدهای خود را به نیازهای ضروری محدود کردند. از طرف دیگر:
- هزینه تولید بالا رفت.
- نرخ ارز افزایش پیدا کرد.
- هزینه انرژی و حملونقل بالا رفت.
- محدودیت برق تولیدکنندگان فولاد را تحت فشار گذاشت.
- و انتظارات تورمی افزایش یافت.
نتیجه، بازاری بود که در آن قیمت آهن بالا رفت، اما تقاضا به همان اندازه رشد نکرد. این نکته برای تحلیل بازار آهن اهمیت زیادی دارد. افزایش قیمت همیشه به معنای رونق نیست. گاهی بازار در شرایط رکودی هم گران میشود؛ چون هزینه جایگزینی کالا افزایش پیدا کرده است.
بازار آهن در پایان تابستان؛ آرامش یا موج بعدی؟
شهریور ۱۴۰۵ برای بازار آهن ماه پرنوسانی بود. دلار تا محدوده ۲۳۷ هزار تومان هم بالا رفت و قیمت برخی محصولات فولادی نیز افزایش یافت. از طرف تقاضا، کمبود نقدینگی و رکود ساختوساز همچنان ترمز بازار است. در نتیجه، بازار آهن بین دو نیروی متضاد حرکت میکند:
- دلار و هزینه تولید: فشار افزایشی
- رکود و کمبود نقدینگی: ترمزی برای روند صعودی
بنابراین مسیر قیمت آهن تا پایان ۱۴۰۵ بیش از هر چیز به رفتار دلار، وضعیت انرژی و بازگشت تقاضای واقعی بستگی دارد. قیمتها میتوانند بالا بروند؛ اما بدون ورود پول، لزوماً خبری از رونق بازار نیست.
مهمترین عوامل مؤثر بر قیمت آهن در نیمه اول سال
| عامل | اثر بر بازار آهن |
| افزایش نرخ ارز | افزایش هزینه جایگزینی و فشار افزایشی بر قیمت |
| محدودیت برق | کاهش ظرفیت تولید و افزایش ریسک عرضه |
| رشد هزینه تولید | افزایش کف قیمتی محصولات فولادی |
| رکود ساختوساز | کاهش تقاضای مصرفی |
| کمبود نقدینگی | کاهش حجم معاملات |
| افزایش انتظارات تورمی | افزایش تمایل به خرید احتیاطی |
بنابراین اگر بخواهیم نیمه اول ۱۴۰۵ را در یک جمله خلاصه کنیم: بازار آهن از نظر قیمت رشد کرد، اما تقاضا از آن عقب ماند.
چرا قیمت آهن در ماههای اخیر صعودی شد؟
برای پیشبینی قیمت آهن در نیمه دوم ۱۴۰۵، باید موتور رشد ماههای گذشته را شناخت.
-
رشد ۲۲ درصدی دلار؛ مهمترین محرک بازار
یکی از مهمترین اتفاقات ماههای اخیر، افزایش نرخ ارز بود. دلار در پایان تابستان به محدوده ۲۳۵ تا ۲۳۷ هزار تومان رسید و نسبت به ماه قبل رشد قابلتوجهی داشت. اثر دلار بر قیمت آهن فقط به محصولاتی که ارتباط مستقیم با واردات دارند محدود نمیشود.
فولاد داخلی هم با نرخ ارز درگیر است. مواد اولیه، قطعات، تجهیزات، حملونقل و هزینه جایگزینی تولید، همگی از نرخ ارز اثر میگیرند.
وقتی فروشنده میداند تهیه همان کالا در آینده گرانتر تمام میشود، قیمت امروز را فقط بر اساس هزینه خرید قبلی تعیین نمیکند. به همین دلیل، رشد حدود ۲۲ درصدی دلار یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت آهنآلات در پایان تابستان بوده است. البته این افزایش بهصورت کامل و یکبهیک وارد بازار نشده است. چرا؟
چون رکود و کمبود نقدینگی اجازه نمیدهد هر افزایش هزینهای به همان سرعت به قیمت معامله منتقل شود. اینجاست که تفاوت میان قیمت آهن و رونق بازار آهن مشخص میشود.
-
تنشها چگونه بازار آهن را تحت تأثیر قرار دادند؟
در ماههای اخیر، افزایش تنشهای اقتصادی و نظامی نیز انتظارات تورمی را بالا برده است. برای بازار فولاد، اثر این اتفاق فقط از مسیر دلار نیست.
وقتی فعال بازار احتمال افزایش دوباره هزینهها را میدهد، فروشنده تمایل کمتری به کاهش قیمت دارد. از طرف دیگر، خریدار پروژهای با یک سؤال جدی مواجه میشود:
اگر امروز خرید نکنم، آیا ماه آینده باید همان کالا را گرانتر بخرم؟
همین انتظار میتواند حتی در بازار کممعامله، کف قیمت را بالا ببرد. بنابراین ممکن است حجم خرید پایین باشد، اما قیمت آهن همچنان افزایش پیدا کند.
-
رکود، الزاماً به معنای کاهش قیمت آهن نیست
گاهی رکود فقط سرعت افزایش قیمت را کم میکند.
کاهش محدودیت برق؛ ترمزی که از روی تولید آهن برداشته شد
محدودیت برق در تابستان یکی از متغیرهای مهم بازار فولاد بود. با کاهش نسبی محدودیتهای برق در شهریور، بخشی از فشار سمت عرضه کمتر شد. این اتفاق از یک جهت میتواند به آرام شدن بازار کمک کند. وقتی کارخانه امکان تولید بیشتری داشته باشد، احتمال کمبود محصول کاهش پیدا میکند.
اما نباید کاهش محدودیتها را با حل کامل بحران انرژی اشتباه گرفت. چون با سرد شدن دما محدودیت های گازی فولادی ها نیز بر میگردد. بنابراین اثر این عامل در نیمه دوم سال به میزان پایداری برق و مهم تر گاز فولادی ها بستگی دارد.
اگر تولید منظمتر شود، میتواند سرعت رشد قیمت آهن را کاهش دهد. اگر محدودیتهای گازی دوباره تشدید شوند، فشار عرضه میتواند دوباره به بازار برگردد.
چهار متغیر مهم برای پیشبینی قیمت آهن تا پایان ۱۴۰۵
برای پیشبینی قیمت آهن تا پایان ۱۴۰۵، دیگر نمیتوان فقط نرخ دلار را دنبال کرد. بازار در نیمه دوم سال با چهار نیروی اصلی حرکت میکند؛ ارز، شمش و مواد اولیه، تقاضا و انرژی. اما وزن این عوامل در ماههای مختلف یکسان نیست.
۱. دلار؛ همچنان موتور اصلی سمت هزینه
رشد حدود ۲۲ درصدی دلار در پایان تابستان، یکی از مهمترین دلایل افزایش قیمت آهنآلات بوده است. اگر نرخ ارز در سطوح بالا تثبیت شود، هزینه جایگزینی محصولات فولادی نیز در همین محدودهها باقی میماند.
در این شرایط، حتی بازار کمتقاضا هم الزاماً وارد مسیر نزولی نمیشود. اما اگر دلار آرام بگیرد، یکی از مهمترین موتورهای رشد قیمت آهن ضعیف خواهد شد.
۲. شمش و مواد اولیه؛ تعیینکننده کف قیمت آهن
برای مقاطع طویل، قیمت شمش اهمیت زیادی دارد. وقتی شمش گران میشود، تولیدکننده میلگرد و تیرآهن، آهن قوطی نیز با هزینه بالاتری مواجه میشود. بنابراین قیمت روز میلگرد آجدار و قیمت تیرآهن را باید در کنار بازار شمش بررسی کرد.
در قیمت ورق فولادی نیز شرایط عرضه و قیمت پایه در بورس کالا اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۳. تقاضا و نقدینگی؛ پاشنه آشیل بازار آهن
قیمتها در ماههای اخیر بالا رفتهاند، اما نقدینگی هنوز به اندازه کافی وارد بازار آهن نشده است. این مسئله میتواند سرعت رشد قیمت را محدود کند.
اگر پروژههای ساختمانی و عمرانی فعال شوند و پول واقعی وارد بازار شود، افزایش قیمت میتواند از حالت صرفاً هزینهای خارج شود. اما اگر رکود ادامه پیدا کند، بازار ممکن است همچنان با الگوی «قیمت بالا، معامله محدود» حرکت کند.
۴. انرژی؛ متغیری که از برق به گاز منتقل میشود
در تابستان، برق مهمترین ریسک تولید فولاد بود. با کاهش نسبی محدودیت برق در شهریور، بخشی از این فشار کمتر شده است؛ هرچند محدودیت برخی واحدها همچنان ادامه داشته است. اما با ورود به ماه های سرد، یک ریسک جدید پررنگ میشود: محدویت گاز. محدودیت گاز میتواند از دو مسیر روی بازار آهن اثر بگذارد:
- هم تولید آهن اسفنجی را محدود کند
- هم در صورت فشار بر نیروگاهها، تأمین برق فولادسازی را تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین کاهش محدودیت برق در پایان تابستان لزوماً به معنای پایان ریسک انرژی نیست. ممکن است فشار از شبکه برق به شبکه گاز منتقل شود. اگر محدودیت گاز در پاییز و زمستان تشدید شود، کاهش تولید میتواند عرضه شمش و محصولات نهایی را محدود کند و دوباره به قیمت آهن فشار وارد شود.
پیشبینی قیمت میلگرد در نیمه دوم ۱۴۰۵
میلگرد یکی از محصولاتی است که بیشترین ارتباط را با بازار ساختوساز، شمش و نرخ ارز دارد. روند چندماهه قیمت میلگرد صعودی بوده است، اما سرعت این افزایش در همه مقاطع و همه کارخانهها یکسان نبوده است. در نیمه دوم سال، سه عامل برای پیشبینی قیمت میلگرد اهمیت بیشتری دارند:
- قیمت شمش
- نرخ ارز
- تقاضای ساختوساز
اگر نرخ ارز بالا بماند و قیمت شمش نیز افزایش پیدا کند، فشار افزایشی روی قیمت میلگرد ادامه خواهد داشت. اما اگر ساختوساز همچنان با کمبود نقدینگی مواجه باشد، احتمال دارد رشد قیمت با حجم معاملات ضعیف همراه شود.
به همین دلیل، برای خریدار، فقط دنبال کردن قیمت میلگرد شاخهای کافی نیست. باید قیمت کارخانه، موجودی بازار و هزینه تأمین کالا را هم در نظر گرفت.
قیمت تیرآهن در نیمه دوم سال؛ چرا باید جداگانه بررسی شود؟
بازار تیرآهن رفتار متفاوتی نسبت به میلگرد دارد. در این بازار، برند کارخانه، سایز، موجودی انبار و تقاضای پروژهای اهمیت زیادی دارد. بنابراین نمیتوان فقط با مشاهده نرخ دلار درباره قیمت تیرآهن نتیجهگیری کرد.
برای مثال، ممکن است قیمت یک سایز پرمصرف به دلیل کاهش موجودی افزایش پیدا کند، در حالی که سایر سایزها تغییر چندانی نداشته باشند.
به همین دلیل، بررسی قیمت روز انواع تیرآهن باید در کنار موجودی و تقاضای واقعی انجام شود. در نیمه دوم سال، اگر پروژههای ساختمانی و عمرانی فعالتر شوند، بازار تیرآهن میتواند از سمت تقاضا نیز حمایت شود. در غیر این صورت، افزایش قیمت بیشتر تحت تأثیر هزینه جایگزینی و نرخ ارز خواهد بود.
قیمت ورق آهن؛ بورس کالا مهمتر از همیشه
بازار ورق را نمیتوان با همان فرمول میلگرد تحلیل کرد. در این بخش، بورس کالا، حجم عرضه، قیمت پایه و میزان رقابت خریداران اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، برای تحلیل قیمت خرید ورق سیاه باید همزمان نرخ ارز و شرایط عرضه را بررسی کرد.
افزایش هزینه تولید میتواند قیمت ورق فولادی سیاه را بالا ببرد.
- اگر عرضه مناسب باشد و تقاضا ضعیف باقی بماند، سرعت رشد قیمت میتواند محدود شود.
- در مقابل، کاهش عرضه یا تشدید محدودیت تولید میتواند دوباره فشار افزایشی ایجاد کند.
قیمت پروفیل از کجا سیگنال میگیرد؟
در بازار پروفیل، یک متغیر را نباید فراموش کرد: ورق سیاه.
قیمت ورق سیاه، ماده اولیه اصلی بسیاری از محصولات پروفیلی است. به همین دلیل، افزایش قیمت ورق میتواند با فاصله زمانی روی قیمت انواع پروفیل، قوطی پروفیل و قوطی مبلی اثر بگذارد. از طرف دیگر، تقاضای صنعتی و ساختمانی هم سرعت انتقال این افزایش را تعیین میکند.
پس برای تحلیل قیمت پروفیل، هم بازار ورق و هم وضعیت تقاضا باید دیده شود.
خریدار آهن چگونه عمل کند؟
بازار صعودی الزاماً به این معنی نیست که هر خریدی باید فوری انجام شود. تصمیم خرید به زمان مصرف بستگی دارد.
اگر پروژه در آستانه اجراست، باید ریسک افزایش هزینه جایگزینی را جدی گرفت. اگر زمان مصرف طولانیتر است، خرید مرحلهای و رصد مداوم بازار میتواند انعطاف بیشتری ایجاد کند.
در هر دو حالت، مقایسه قیمت به روز آهن، قیمت میلگرد و قیمت ورق با نرخ کارخانه و بازار ضروری است. چون در شرایط فعلی، اختلاف قیمتها میتواند به اندازه خود روند بازار اهمیت داشته باشد.
جمعبندی؛ بازار آهن برای ادامه صعود به چه چیزی نیاز دارد؟
بازار آهن در ماههای اخیر صعودی بوده است؛ اما رشد قیمت با رونق معاملات همراه نشده است. دلار، هزینه تولید و تنشها قیمتها را بالا بردهاند. در مقابل، رکود ساختوساز و کمبود نقدینگی سرعت تقاضا را محدود کردهاند. در نیمه دوم سال، چهار متغیر تعیینکنندهتر میشوند:
- دلار و هزینه تولید : فشار افزایشی روی قیمت آهن
- شمش و مواد اولیه : تعیینکننده کف قیمت مقاطع
- تقاضا و نقدینگی : تعیینکننده حجم معاملات
- محدودیت گاز : تعیینکننده ظرفیت عرضه
اگر محدودیت گاز تولید آهن اسفنجی و شمش را کاهش دهد، فشار سمت عرضه میتواند دوباره قیمتها را بالا ببرد؛ حتی اگر تقاضا همچنان ضعیف باشد. بنابراین تا پایان ۱۴۰۵، بازار آهن بین دو نیروی اصلی حرکت خواهد کرد:
- فشار هزینه و محدودیت عرضه از یک طرف؛
- رکود و کمبود نقدینگی از طرف دیگر.
اگر تقاضای واقعی برگردد، رشد قیمت میتواند با رونق معاملات همراه شود. اگر رکود ادامه پیدا کند، احتمالاً بازار با همان الگوی «قیمت بالا، معامله محدود» حرکت خواهد کرد.
