جهش قیمت دلار و تحلیل روز بازار آهن
چرا؟
چون رابطه دلار و آهن، یک رابطه مستقیم و خطی نیست. دلار فقط یکی از متغیرهای بازار است. در کنار آن باید قیمت جهانی فولاد، شمش، صادرات، عرضه کارخانهها و قدرت خرید بازار را هم دید. با این حال، رشد دلار یک پیام مهم برای بازار دارد:
هزینه جایگزینی کالا بالا رفته است. پس مسئله فقط این نیست که دلار گران شده است. مسئله این است که این رشد، با چه سرعتی و از چه مسیری به قیمت آهن میرسد. همین موضوع میتواند رفتار فروشنده و خریدار را تغییر دهد.
دلار چطور بر قیمت آهن تأثیر میگذارد؟
اثر دلار بر بازار آهن از دو مسیر اتفاق میافتد.
- مسیر اول، هزینه است.
بخشی از تجهیزات، قطعات، مواد مصرفی و هزینههای زنجیره تولید فولاد به ارز وابسته است. با افزایش دلار، هزینه جایگزینی این اقلام نیز بیشتر میشود.
-
اما مسیر دوم ارزش صادرات و قیمت جایگزینی فولاد است
فولاد ایران قابلیت صادرات دارد؛ بنابراین وقتی دلار گران میشود، ارزش ریالی فروش صادراتی افزایش پیدا میکند. تولیدکننده نیز قیمت داخلی را با توجه به ارزش کالای خود در بازار صادراتی و هزینه تأمین مجدد آن بررسی میکند.
به همین دلیل ممکن است یک کارخانه بیشتر مواد اولیه خود را از داخل تأمین کند، اما باز هم از رشد دلار تأثیر بگیرد.
چرا قیمت آهن دقیقاً به اندازه دلار بالا نمیرود؟
چون یک متغیر مهم مقابل دلار قرار دارد: تقاضا. اگر دلار ۲۰ درصد بالا برود اما ساختوساز، پروژههای عمرانی و خرید صنعتی رونق نداشته باشند، فروشنده نمیتواند بهراحتی همین میزان افزایش را به مشتری منتقل کند. نتیجه میتواند عجیب باشد: قیمت بالا میرود، اما معامله زیاد نمیشود. این همان وضعیتی است که بازار آهن در دورههای تورمی تجربه میکند:
- از یک طرف، دلار و هزینه جایگزینی قیمت را بالا میکشند.
- از طرف دیگر، ضعف نقدینگی و تقاضا جلوی رشد بیشتر را میگیرند.
بنابراین برای تحلیل روز بازار آهن و قیمت مقاطع فولادی فقط نمودار دلار کافی نیست.
شمش؛ حلقه اتصال دلار و محصولات فولادی
برای فهم اثر دلار بر مقاطع، بهتر است از شمش شروع کنیم. قیمت شمش به عوامل زیر وابسته است:
- دلار
- قیمت جهانی فولاد
- صادرات
- بورس کالا
- عرضه داخلی
وقتی دلار بالا میرود، ارزش ریالی شمش صادراتی و هزینه جایگزینی آن افزایش پیدا میکند. اگر بازار جهانی فولاد نیز صعودی باشد، فشار بیشتری به قیمت شمش وارد میشود. بعد این تغییر به محصولات پاییندست منتقل میشود. به همین دلیل افزایش قیمت شمش میتواند زمینه رشد میلگرد، نبشی، ناودانی و سایر مقاطع طویل مانند قیمت تیرآهن را فراهم کند.
اما این انتقال یک شرط دارد: تقاضای کافی در بازار وجود داشته باشد.
اثر دلار بر محصولات مختلف یکسان نیست
در جدول زیر مشاهده میکنید که دلار روی همه محصولات فولادی با یک شدت اثر نمیگذارد.
| محصول | میزان اثرپذیری از دلار | متغیر مهم دیگر |
| شمش و بیلت | بسیار بالا | صادرات و فولاد جهانی |
| میلگرد | بالا | شمش و تقاضای ساختوساز |
| تیرآهن | بالا | عرضه کارخانه، سایز و برند |
| نبشی و ناودانی | بالا | شمش و تقاضا |
| ورق سیاه | بسیار بالا | HRC جهانی و اسلب |
| ورق روغنی و گالوانیزه | بالا | قیمت ورق پایه و بازار جهانی |
| پروفیل | بالا | قیمت ورق و تقاضای ساختمانی |
- در محصولات طویل، شمش اهمیت بیشتری دارد.
- در محصولات تخت، قیمت جهانی ورق و HRC نقش پررنگتری دارد.
چرا ورق ممکن است سریعتر از برخی مقاطع واکنش نشان دهد؟
ورق به بازار جهانی وابستگی بیشتری دارد. همچنین برخی از انواع ورق مانند ورق استیل بهصورت واردات تأمین میشوند. قیمت HRC، اسلب، بازار چین و شرایط صادراتی روی قیمت ورق اثر میگذارند. اگر دلار داخلی همزمان با بازار جهانی فولاد صعودی شود، فشار روی قیمت انواع ورق بهویژه ورقهای وارداتی مانند هاردوکس و استیل و همچنین ورق سیاه بیشتر میشود.
سپس افزایش قیمت ورق سیاه میتواند به ورق روغنی، قیمت ورق گالوانیزه و در ادامه پروفیل منتقل شود؛ اما اگر دلار بالا برود و بازار جهانی فولاد نزولی باشد، بخشی از اثر ارز خنثی میشود.
چرا تیرآهن در جهش دلار رفتار متفاوتی دارد؟
در تیرآهن، عرضه کارخانه و سایز اهمیت زیادی دارد. ممکن است دلار افزایش پیدا کند، اما همه سایزهای تیرآهن همزمان حرکت نکنند. برند، میزان موجودی و عرضه روزانه نیز روی قیمت اثر میگذارند؛ بنابراین در بررسی قیمت روز تیرآهن، فقط نرخ ارز را نباید معیار قرار داد.
بازار آهن امروز؛ رشد قیمت یا رکود تورمی؟
رسیدن دلار به محدوده 200 هزار تومان، انتظارات افزایشی را در بازار آهن تقویت کرده است؛ اما بازار هنوز با تقاضای قدرتمند همراه نیست. این ترکیب میتواند بازار را در وضعیت رکود تورمی نگه دارد:
قیمتها بالا میروند، اما حجم معاملات پایین میماند.
در چنین شرایطی، افزایش دلار الزاماً به معنی شروع یک موج صعودی قدرتمند در تمام محصولات نیست. باید دید خریدار واقعی تا چه اندازه توان همراهی با قیمتهای جدید را دارد.
آینده دلار و بازار آهن؛ سه چشمانداز اصلی
پیشبینی قطعی برای دلار و آهن در شرایط فعلی منطقی نیست. بهتر است بازار را سناریویی ببینیم.
-
سناریوی اول؛ تثبیت دلار
اگر دلار حوالی محدوده فعلی تثبیت شود، بازار آهن نیز احتمالاً از جهشهای شدید فاصله میگیرد. در این حالت، نوسان و افزایشهای محدود محتملتر از یک جهش بزرگ است.
-
سناریوی دوم؛ ادامه رشد دلار
اگر دلار دوباره وارد موج صعودی و قیمتهای بالای 200 هزار تومان شود، فشار روی شمش و محصولات فولادی بیشتر خواهد شد. در این حالت، افزایش قیمت آهن محتملتر است؛ اما ضعف تقاضا میتواند سرعت رشد را کاهش دهد.
-
سناریوی سوم؛ کاهش پایدار دلار
اگر نرخ ارز کاهش پیدا کند و بازار به تداوم این کاهش اطمینان کند، انتظارات تورمی پایین میآید. در این شرایط، فروشندگان انعطاف بیشتری نشان میدهند و احتمال کاهش قیمت آهن افزایش پیدا میکند. البته بهشرط آنکه چشمانداز سیاسی و اقتصادی کشور مثبت شود.
خریدار آهن در دلار نزدیک 200 هزار تومانی چهکار کند؟
در بازار پرنوسان، تصمیم صفر و یکی معمولاً پرریسک است.
- اگر نیاز پروژه قطعی است، خرید مرحلهای میتواند منطقیتر باشد.
- خرید کامل در یک قیمت، ریسک اصلاح بازار را بالا میبرد.
- صبر کامل نیز ریسک افزایش دوباره قیمت را دارد.
برای تصمیمگیری بهتر، این چهار متغیر را همزمان دنبال کنید:
- دلار
- شمش
- قیمت جهانی فولاد
- تقاضای داخلی
اگر هر چهار مورد افزایشی باشند، احتمال ادامه رشد بیشتر است. اگر دلار بالا باشد اما شمش، بازار جهانی و تقاضا همراهی نکنند، بازار میتواند وارد فاز نوسانی شود.
جمعبندی؛ دلار مسیر را نشان میدهد، تقاضا مقصد را تعیین میکند
رشد دلار از حدود ۱۴۰ هزار تومان تا نزدیکی 200 هزار تومان، فشار قابلتوجهی بر بازار آهن ایجاد کرده است. این فشار از مسیر هزینه تولید، قیمت جایگزینی، صادرات و انتظارات تورمی منتقل میشود.
اما دلار بهتنهایی قیمت آهن را تعیین نمیکند. قیمت شمش، بازار جهانی، عرضه و مهمتر از همه تقاضا سرعت این انتقال را مشخص میکنند. به همین دلیل، برای تحلیل قیمت روز آهن نباید فقط بپرسیم: دلار چند شده؟
سؤال مهمتر این است: آیا بازار آهن توان جذب قیمت جدید را دارد؟
پس در شرایط فعلی، مسیر بازار آهن را باید در تقاطع دو نیرو دنبال کرد: دلار برای افزایش قیمتها فشار میآورد؛ رکود تقاضا نیز در برابر رشد قیمتها مقاومت میکند.
