میلگرد چیست ؟ و انواع آن چه کاربرد و استفاده ای دارد ؟


1400/4/3



میلگرد چیست و انواع آن

میلگرد یکی از رایج‌ترین مقاطع فولادی است. بیش‌ترین کاربرد میلگردها در معماری و ساخت و ساز است. دلیل اصلی این کاربرد میلگردها هم افزایش مقاومت کششی و خمشی بتن می‌باشد.
 
زیرا با وجود این که بتن مقاومت بسیار عالی در برابر فشار و تحمل بار دارد، ‌اما از نظر کششی انعطاف زیادی نداشته و در صورت ایجاد فشار یا ضربات ناگهانی، امکان شکستگی یا ترک برداشتن آن بالا است. قرار گرفتن میلگرد در بتن باعث جبران این ضعف می‌شود.
 
میلگردها خود در انواع گوناگونی وجود دارند که با توجه به تفاوت‌هایشان، جهت کاربردهای مختلفی هم استفاده می‌شوند. این تفاوت‌ها هم شامل شکل و ظاهر میلگرد بوده و هم ویژگی‌های دیگر مانند ضخامت، کشش و استحکام آن‌ها را در بر می‌گیرد.
 
با توجه به این که میلگرد یکی از مهم‌ترین مصالح ساختمانی است، برای استفاده از آن باید آگاهی کاملی از اطلاعات آن وجود داشته باشد. در غیر این صورت، احتمال ساخت و ساز غیراصولی ساختمان‌ها و در نتیجه کاهش ایمنی وجود خواهد داشت. به دلیل اهمیت این موضوع، در این جا به طور کامل به میلگرد، انواع آن و کاربردهای آن خواهیم پرداخت.
 

میلگرد چیست ؟

قبل از این که به کاربرد انواع میلگرد در ساختمان و ویژگی‌های آن‌ها بپردازیم، ابتدا باید توضیحاتی در مورد این مقاطع پرکاربرد ارائه دهیم. تقریبا همه ما با میلگرد آشنا هستیم و احتمالا نمونه‌هایی از آن را در حین ساختمان سازی مشاهده کرده‌ایم. میلگرد‌ها میله‌هایی بلند هستند که از جنس فولاد ساخته شده و ضخامت‌های گوناگونی دارند.
 
تولید میلگرد هم به صورت ساده و هم به صورت آجدار انجام میشود. میلگردهای ساختمانی عموما از نوع آج دار هستند. دلیل آن هم جلوگیری از حرکت میلگرد در بتن بر اثر ایجاد فشارهای ناگهانی در هنگام وقوع سیل، زلزله یا موارد این چنینی دیگر است.
 
میلگردها در سایزهای گوناگونی و توسط شرکت‌های مختلفی تولید می‌شوند. هر کدام از این شرکت‌های سازنده هم ممکن است استانداردهای خاصی را در تولید محصولات خود رعایت کنند. همین موضوع باعث تفاوت در کیفیت میلگردهای تولید برندهای مختلف می‌شود که باید به آن دقت نمود.
 

کاربرد میلگرد

همان گونه که اشاره کردیم، میلگرد در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای مثال، در حوزه‌های مربوط به ساخت خودرو و ماشین‌آلات، در بخش‌های سد سازی و موارد این چنینی دیگر از میلگرد استفاده می‌شود. اما رایج‌ترین و با اهمیت‌ترین استفاده از میلگردها در صنعت ساختمان سازی است.
 
به احتمال زیاد شما تا به حال یک ساختمان در حال ساخت را مشاهده کرده‌اید. ابتدا ستون‌ها به وسیله میلگرد برافراشته شده و در ادامه فرآیند بتن ریزی انجام می‌گیرد. البته استفاده از میلگرد تنها برای ایجاد ستون در ساختمان‌ها نیست و در بخش‌های گوناگون آن کاربرد دارد. در ادامه کاربردهای مختلف میلگرد در بخش‌های گوناگون ساختمان را برای شما توضیح خواهیم داد.
 
 
کاربرد میلگرد
 
 

کاربرد انواع میلگرد در ساختمان

رایج‌ترین کاربرد میلگردها در ساختمان سازی است. از این مقاطع فولادی در بخش‌های گوناگون ساختمان و برای کاربردهای مختلف استفاده می‌شود. در این جا قصد داریم به کاربرد انواع میلگرد در ساختمان پرداخته و آن‌ها را برای شما توضیح دهیم.
 

میلگرد راستا

تقریبا می‌توان گفت بیش‌ترین و مهم‌ترین کاربرد میلگرد در ساختمان سازی به همین بخش مربوط می‌شود. میلگردهای راستا آن دسته از میلگردها هستند که برای افزایش مقاومت بتن در ستون‌ها و حتی در پی یا فونداسیون ساختمان قرار می‌گیرد. استفاده از میلگرد در این بخش‌ها به صورت شاخه‌های بلند صورت می‌پذیرد و به همین دلیل به ان‌ها میلگرد‌های راستا گفته می‌شود.
 

میلگرد سنجاقی

میلگردهای سنجاقی در واقع همان شکل باز شده میلگردهای خاموت هستند. از این میلگردها برای اتصال میلگردهای طولی با میلگردهای خاموت استفاده می‌شود. در کنار این موضوع، جهت افزایش مقاومت خاموت کارایی دارند.
 

میلگرد خرک

در برخی موارد برای افزایش مقاومت پی یا فونداسیون ساختمان، علاوه بر میلگردهای معمولی استفاده شده، از دو ردیف میلگرد دیگر به صورت افقی هم استفاده می‌کنند. به این میلگرد‌ها خرک گفته می‌شود و عموما در قسمت بالای فونداسیون قرار می‌گیرند. از آن جایی که تمام بار ساختمان به پی و از ان جا به زمین منتقل می‌شود، میلگردهای خرک باعث افزایش مقاومت فونداسیون می‌شوند.
 

میلگرد رکابی

گاهی مواقع در هنگام چینش میلگردهای دیوار، لازم است از یک سری میلگرد دیگر هم برای نگه داشتن ان‌ها به صورت افقی و عمودی استفاده نمود. میلگردهایی با این کاربرد اصطلاحا میلگرد رکابی نامیده می‌شوند. کاربرد میلگردهای رکابی بیش‌تر در ساخت دیوارهای بتنی است.
 

میلگرد ادکا

از این میلگردها بیش‌تر در قسمت ‌تکیه گاه تیرهای ساختمانی استفاده می‌شود. زیرا می‌توانند تا حد زیادی تحمل نیروی برشی را برای تیرآهن افزایش دهند.
 
تعدادی از مهم‌ترین کاربردهای میلگرد در ساختمان سازی را بیان کردیم. همان طور که مشاهده کردید، به دلیل استفاده گسترده از میلگرد در ساختمان سازی، برای میلگردهای استفاده شده در هر بخش از ساختمان عنوانی جداگانه انتخاب شده است. این موضوع اهمیت استفاده از میلگرد به خصوص در حوزه ساختمان را می‌رساند.

میلگرد خاموت

در هنگام ایجاد ستون‌های ساختمان با استفاده از میلگرد، از میلگردهای کوچک‌تری برای بستن آن‌ها استفاده می‌شود که به آن‌ها میلگرد خاموت می‌گویند. میلگردهای خاموت در فاصله‌های مشخص به دور چند شاخه میلگرد راستا بسته می‌شوند. این کار به این منظور انجام می‌گیرد که هم از جدا شدن آن‌ها و خم شدن افقی‌شان جلوگیری شود و هم مقاومت‌شان را افزایش دهد.
 
کاربرد میلگرد خاموت

انواع میلگرد

تا این جا به بیان توضیحاتی درباره میلگرد و کاربردهای گوناگون آن در ساختمان پرداختیم. اکنون می‌خواهیم انواع گوناگون میلگرد را بیان کنیم. میلگردها از جنبه‌های متفاوت از جمله شکل و ظاهر، مقاومت، استانداردهای ساخت و ضخامت دارای انواع مختلفی هستند. هر کدام از این انواع میلگرد با توجه ویژگی‌هایشان کاربردهای گوناگونی هم دارند. در ادامه هر یک از این جنبه‌های تفاوت را به طور مفصل توضیح خواهیم داد.
 

انواع میلگرد از نظر استاندارد

هر کشور دارای استاندارادهایی در تولید میلگرد خود می‌باشد که گاهی اوقات این استانداردها در سطح بین المللی رعایت شده و برخی مواقع هم در سطح ملی هستند. این استانداردها عموما بر اساس محیط و شرایط هر کشور ایجاد شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. در کشور ما بیش‌تر کارخانه‌های تولید میلگرد از جمله کارخانه ذوب آهن اصفهان که شرکت شاخص در این زمینه است، از استانداردهای روسی در ساخت میلگرد پیروی می‌کنند.
 
در این استاندارد انواع میلگرد به چند گروه A1، A2، A3 و A4 تبدیل می‌شوند که در ادامه به طور کاملا آن‌ها را توضیح خواهیم داد. اما اگر بخواهیم به استانداردهای بین المللی تولید میلگرد نگاه کنیم، به چند مورد مهم شامل استاندارد ASTM، JIS، DIN و ISO می‌رسیم. ASTM یکی از معتبرترین استانداردهای تولید میلگرد دنیا است که از طرف انجمن آزمون و مواد آمریکا ارائه شده است.
 
JIS استاندارد مربوط به کشور ژاپن می‌باشد که استاندارد JIS G3112 را برای میلگردهای مصرفی در بتن عنوان کرده است. استاندارد DIN مربوط به کشور آلمان می‌باشد و DIN 488 را برای میلگردهای مصرفی پیشنها می‌دهد. در نهایت، ISO که مربوط به سازمان بین المللی استاندارد است، ISO 6935 را برای میلگردها عنوان می‌کند. این که کدام یک از این استانداردها و یا حتی استانداردهای دیگر در تهیه میلگرد استفاده شود، بستگی به محیط کشور و البته کارخانه تولید کننده دارد.
 

انواع میلگرد از نظر شکل و ظاهر

جنبه تفاوت دیگر بین انواع میلگردها، شکل ظاهری آن‌ها می‌باشد. به طور کلی، بر این اساس می‌توان میلگردها را به دو دسته ساده و آج‌دار تقسیم بندی نمود. میلگردهای ساده شکل کاملا صافی دارند و هیچ آج و برآمدگی بر روی سطح آن‌ها وجود ندارد. این گونه میلگردها قابلیت خم شدگی بسیار بالایی دارند.
 
به همین دلیل، به راحتی مب‌توان آن‌ها را خم نموده یا برش داد. با توجه به این ویژگی، بیش‌تر برای کارهایی مورد استفاده قرار می‌گیرند که نیاز به خم کاری و پیچش دارد. اما این میلگردها برای استفاده در بتن و به خصوص برای پروژه‌های سنگین اصلا مناسب نیستند.
 
نوع دیگر میلگرد از نظر شکل ظاهری، میلگردهای آج دار هستند. این میلگردها بر خلاف نوع ساده بر روی سطح خود دارای آج‌هایی هستند. میلگردهای آج‌دار خود در چندین نمونه مختلف از نظر استحکام و نوع آج گذاری موجود می باشند.
 
از میلگردهای آج‌دار به طور مخصوص درون بتن استفاده می‌شود. چرا که این آج‌ها با بتن درگیر شده و امکان سر خوردن میلگرد درون آن را از بین می‌برد. میلگردهای اج‌دار به طور معمول دارای سختی بیش‌تری هستند و کم‌تر برای مصارف خم کاری مورد استفاده قرار می‌گیرند.
 

انواع میلگرد از نظر مقاومت

مقاومت میلگرد موضوع مهم دیگری است که بر اساس ان میلگردها به چند دسته مختلف تقسیم می‌شوند. به طور کلی، میلگردها از نظر مقاومت در چند دسته میلگردهای اروپایی، میلگردهای فولاد کربن، اپوکسی پوشش داده شده، گالوانیزه، فایبرگلاس لیمر و فولاد ضد زنگ قرار می‌گیرند. میلگردهای اروپایی مناسب بوده و کار با آن‌ها آسان است.
 
اما از ان جایی که طبق استانداردهای اروپا ساخته شده‌اند، مقاومت کششی زیادی ندارند و برای محیط‌های زلزله‌خیز و پر نوسان مناسب نیست. میلگرد فولاد کربن رایج‌ترین نوع میلگرد است که در کشور ما مورد استفاده قرار می‌گیرد. نقطه ضعف این میلگردها مقاومت کم‌شان در برابر زنگ زدگی است. به همین دلیل در مکان‌های با رطوبت بالا استفاده نمی‌شوند.
 
میلگردهای پوشش داده شده با اپوکسی نوع دیگر از این مقاطع می‌باشند. میلگرد اپوکسی در واقع همان میلگرد فولاد کربن هستند که با پوشش اپوکسی مقاومت بسیار بالایی در برابر رطوبت به دست آورده‌اند. مشکل این میلگردهای این است که احتمال از بین رفتن پوشش اپوکسی ان‌ها در برابر عوامل گوناگون وجود دارد.
 
نوع دیگر میلگردها، میلگرد گالوانیزه می‌باشد. این میلگرد هم مانند اپوکسی همان میلگرد فولاد کربن است که با روی پوشش داده شده است. نوع بعدی میلگردها، فایبر گلاس لیمر است که دارای وزن سبک و مقاومت بالایی می‌باشد، منتهی این میلگردها نباید خم شوند. در نهایت به میلگردهای فولاد ضد زنگ می‌رسیم که کیفیت بسیار بالا و در عین حال قیمت بیش‌تری نسبت به سایر انواع میلگرد دارند. جدول وزن میلگرد را مشاهده کنید.
 

انواع میلگرد از نظر ضخامت

موضوع مهم دیگر در مورد میلگردها، بحث ضخامت آن‌ها است. این مقاطع فولادی در ضخامت‌های بسیار متنوعی ساخته می‌شوند و جهت مصارف گوناگون کاربرد دارند. در کشور ما میلگردهایی با ضخامت 8 تا 50 بیش‌تر کاربرد دارند، اگر چه میلگردهایی در اندازه‌های دیگر هم تولید می‌شوند.
 
ضخامت میلگرد در واقع همان اندازه قطر ان بوده و بر حسب میلی متر اندازه گیری می‌شود. معمولا میلگردهای با ضخامت بالاتر برای سازه‌های سنگین‌تر و قوی‌تر استفاده می‌شوند. هر چه سازه کوچک‌تر و سبک‌تر شود، اندازه میلگرد‌های مورد نیاز برای آن هم کاهش می‌یابد.
 
کاربرد انواع میلگرد در بتن
 

نحوه تشخیص میلگردهای A1، A2، A3 و A4

همان طور که در بخش‌های قبل و بحث استانداردهای میلگرد بیان کردیم، شرکت‌های گوناگون تولید کننده میلگرد، استانداردهای متفاوتی را برای تولید محصولات خود استفاده می‌کنند. گاه این استانداردها مطابق با استانداردهای بین المللی است و گاه ملی بوده یا مربوط به سایر کشورها می‌باشد.
 
بسیاری از کارخانه‌های تولید کننده میلگرد در کشور ما از استاندارد روسی استفاده می‌کنند. در این استاندارد میلگردها در چهار گروه A1، A2، A3 و A4 قرار می‌گیرند. در ادامه ویژگی‌های هر یک از این گروه‌ها را توضیح می‌دهیم تا شما بتوانید میلگرد با هر یک از این استانداردها را تشخیص دهید.
 

میلگرد A1

این نوع میلگردها از درصد کمی کربن ساخته شده‌اند. به همین دلیل، قابلیت انعطاف و شکل پذیری بالایی دارند. در صنعت به این نوع میلگردها، میلگرد نرم هم گفته می‌شود و به طور معمول هیچ گونه آجی بر روی سطح خود ندارند.
 

میلگرد A2

این نوع میلگردها دارای سختی بیش‌تری نسبت به میلگردهای A1 هستند و بر روی سطح بدنه خود اج‌هایی یکنواخت دارند. در صنعت به این میلگردها نیمه ترد گفته می‌شود.
 

میلگرد A3

این میلگردها دارای سختی بالاتری نسبت به دو نمونه قبلی هستند و در نتیجه شکل پذیری کم‌تری نسبت به آن‌ها دارند. از طرف دیگر، بر روی سطح ان‌ها آج‌هایی به شکل جناق وجود دارد. به همین دلیل، میلگردهای A3 میلگرد جناقی هم نامیده می‌شوند.
 

میلگرد A4

میلگرد‌های A4 سخت‌ترین نوع میلگرد هستند که بر روی سطح آن‌ها آج‌هایی به صورت جناقی قرار گرفته است. منتهی این آج‌ها از دو طرف برعکس یک دیگر هستند که این مورد باعث افزایش چسپندگی میلگرد به بتن می‌شود. در واقع می‌توان گفت با افزایش شماره این میلگردها، درجه سختی‌شان هم افزایش می‌یابد.
 
 
انواع میلگرد a1 a2 a3
 
 

مشخصات فنی میلگردها

میلگردها با استفاه از فرآیند نورد گرم تولید می‌شوند. اما در این فرآیند گاهی اوقات از شمش‌های فولادی به عنوان مواد اولیه استفاده شده و گاه آهن آلات ضایعاتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. مشخصات فنی میلگرد‌ها که به طور معمول در کارخانه سازنده بر روی آن‌ها حک می‌شود، این ویژگی و بسیاری از ویژگی‌های دیگر میلگرد را برای ما مشخص می‌کند. معمولا بیش‌تر کارخانه‌های تولید کننده این مقاطع فولادی با علائم اختصاری حک شده بر روی میلگرد مشخصات فنی آنها را مشخص می‌کنند.
 
به طور معمول، حرف اول کارخانه سازنده یا نماد ان بر روی میلگرد ها قرار می‌گیرد. استحام تسلیم میلگرد، درجه استحکام و اندازه میلگرد موارد دیگری هستند که می‌توان آن‌ها را از مشخصات فنی میلگرد دریافت کرد. 
 

نحوه قیمت گذاری میلگرد

قیمت میلگرد یکی از مهم‌ترین مولفه‌ها در ساختمان‌سازی و قیمت تمام شده سازه‌ها می‌باشد. دلیل آن هم استفاده گسترده از میلگرد در ساخت ساختمان‌ها است. اما قیمت ‌گذاری میلگرد خود به عوامل گوناگونی بستگی دارد. مهم‌ترین این عامل‌ها قیمت پایه آهن و فولاد می‌باشد. هر چه این قیمت بیش‌تر باشد، قیمت میلگرد هم بالاتر خواهد بود . برعکس ان هم صادق است.
 
از طرف دیگر، میزان عرضه و تقاضا برای میلگرد هم نقش زیادی در تعیین قیمت این مصالح پرکاربرد دارد. هم چنین نرخ ارز هم بی‌تاثیر نبوده و می‌تواند موجب نوسان در قیمت میلگرد شود. بنابراین، قیمت میلگرد ثابت نمی‌ماند و پیوسته در حال تغییر است. شما می‌توانید برای آگاهی از نرخ روز میلگرد و هم چنین خرید این مصالح فلزی، از طریق تماس تلفنی با مشاورین مجموعه آی فولاد ارتباط برقرار نمایید.
 
 
 
سوالات متداول
 
1. میلگرد چیست و چه کاربردی دارد؟
میلگرد یکی از مهم‌ترین پروفیل‌های فولادی است که در صنایع گوناگون کاربرد دارد. اما مهم‌ترین کاربرد میلگرد در ساختمان سازی، جهت افزایش مقاومت و کشش بتن می‌باشد.
 
2. انواع گوناگون میلگرد کدام‌اند؟
میلگردها از نظر شکل ظاهری، استانداردهای تولید، مقاومت و ضخامت در دسته‌های مختلفی قرار می‌گیرند. انواع میلگرد از  هر کدام از این جنبه‌ها را به طور کامل در این جا بیان کرده‌ایم.
 
3. نحوه تشخیص میلگرد‌های A1، A2، A3 و A4 به چه شکل است؟
میلگرد‌های A1 نرم‌ترین میلگرد‌ها هستند و هیچ گونه آجی بر روی سطح خود ندارند. با افزایش شماره این میلگردها، بر سختی‌شان افزوده می‌شود. به گونه‌ای که میلگرد A4 دارای سختی بسیسار بالا و آج‌های جناقی برعکس می‌باشد.
 
4. نحوه قیمت گذاری میلگرد به چه صورت است؟
با توجه به این که قیمت میلگرد به عوامل گوناگونی از جمله قیمت پایه آهن و فولاد، میزان عرضه و تقاضا و نرخ ارز وابسته است، قیمت آن پیوسته در نوسان بوده و به صورت روزانه قیمت گذاری‌اش انجام می‌گیرد.
 
Top