نبشی ها و کاربرد های آن


1400/2/16



نبشی چیست ؟

نبشی یک پروفیل است که از دو سطح مقطع عمود بر یکدیگر تشکیل شده است. این پروفیل ساختمانی که بیشتر در اتصالات تیر و ستون به کار می‌رود، هم به صورت مرکب و هم به صورت تکی استفاده می‌شود. به جز در ساختمان سازی، در پروژه های عمرانی ویژه مثل پل سازی و سدسازی و همینطور در صنایع دیگر کاربرد دارد.

نبشی ها با توجه به متریال ساخت آن‌ها، روش ساخت و کاربردهایشان به دسته های مختلف تقسیم می‌شوند. همه اطلاعات مربوط به انواع نبشی در ادامه آمده است.

 

انواع نبشی از جهت ساخت

نبشی ها به دو روش تولید می‌شوند. در روش اول نبشی ها به صورت مستقیم در یک فرآیند نورد گرم تولید می‌شود که به آن‌ها نبشی فابریک می‌گویند. در روش دوم با شکل دهی ورق ها و عمود کردن یک ورق فولادی نبشی را تولید می‌کنند که به آن نبشی پرسی می‌گویند.

 

نبشی فابریک :

 ساخته شده به صورت مستقیم

نبشی پرسی:

 ساخته شده از شکل دهی و عمود کردن ورق فولادی. معمولا در این روش از ورق فولادی به طول ۶ متر استفاده می‌کنند و به همین دلیل شاخه های نبشی ۶ متری هستند.

 

انواع نبشی

 

انواع نبشی از نظر شکل ظاهری

نبشی ها از نظر شکل ظاهری دو دسته هستند که زاویه بین دو بال آن‌ها این تغییر را ایجاد کرده است. بعضی از نبشی ها زاویه کمتری بین دو بالشان وجود دارد که به آن وی شکل V- shaped میگویند و بعضی از آن ها هم شکلی شبیه به ال دارند که به آن نبشی L شکل L - shaped می گویند.

 

انواع نبشی از نظر اندازه دو بال

نبشی ها به دو دسته بال مساوی و بال نامساوی تقسیم می شوند. به هرکدام از ضلع های نبشی بال می گویند. اگر دو ضلع عمود نبشی باهم برابر باشند به آن نبشی بال مساوی می گویند اما اگر اندازه های دو بال باهم برابر نباشد، به آن نبشی بال نامساوی می‌گویند.

 

نبشی بال مساوی

نبشی با دو بال برابر را نبشی بال مساوی می‌گویند و به صورت حرف L و یک عدد کنار آن که نمایشگر طول نبشی است بیان می‌شود. مثلا به صورت L200 نمایش داده می‌شود. یعنی هربال نبشی 200 میلیمتر است.

نبشی بال نامساوی

این نوع نبشی بال های نامساوی باهم دارد و مثلا به صورت L 200 * 300 نمایش داده می‌شود. یعنی یک بال آن ۲۰۰ میلیمتر و یک بال آن ۳۰۰ میلیمتر است.

 

انواع نبشی از جهت جنس

نبشی ها را با متریال های مختلف می‌سازند که کاربرد متفاوتی برای نبشی تعریف می‌کند. بیشترین کاربرد را در میان نبشی ها، نبشی فولادی دارد. در ساختمان سازی، ساخت خرپاها، پل سازی، راه سازی، ساخت سازه آسانسور و ... از نبشی فولادی استفاده می‌شود. نبشی از جنس فولاد زنگ نزن هم در صنعت کاربرد بسیاری دارد. در سازه های دریایی و آف شور و آن شور استفاده از نبشی با جنس فولاد زنگ نزن توصیه می‌شود چون در این شرایط احتمال خوردگی به دلیل نمک آب بسیار زیاد است. در ادامه انواع نبشی ها از نظر متریال به کار رفته در آن‌ها آمده است.

 

نبشی فولادی

نبشی فولادی از فولاد یا همان کربن استیل ساخته شده است و بیشتر به عنوان نبشی ساختمانی معرفی می‌شود. این نوع نبشی کاربرد فراوانی در صنعت و ساختمان سازی دارد. برای اتصال تیر و ستون، پل به ستون، تیرآهن به تیر باربر، اتصالات کف ستون به فوندانسیون، ساخت سازه‌های خرپایی و ستون‌های باربر از آن استفاده می شود. نبشی فولادی را در طراحی ساختمان بر اساس طول، ضخامت و وزن در قسمت مناسب ساختمان قرار می‌دهند.

نبشی فولادی را به طور کل می‌توان همان نبشی ساختمان نامید. معمولا سایز استفاده نبشی در ساختمان ۵۰ تا ۱۵۰ میلیمتر است.

نبشی فولادی

 

نبشی از جنس استنلس استیل

نبشی استنلس استیل یا همان نبشی با فولاد زنگ نزن در سازه های به کار می‌رود که تحت خوردگی زیادی قرار داشته باشند. مثلا سازه های آن شور و آف شور که تحت آب شور دریا هستند. همچنین دیگر عوامل خوردگی مثل اسید، مواد شیمایی مضر هم اگر در محیط وجود داشته باشند، از نبشی ضد زنگ استفاده می‌شود.

این نوع نبشی از دو گرید استنلس استیل 304 و 304L تولید می‌شود. این نوع نبشی مقاومت و سختی بالایی دارد و علاوه بر خاصیت ضدخوردگی بودن، در مقابل نیروهای خارجی هم مقاومت بالایی دارد.

از دیگر ویژگی‌های نبشی استنلس استیل که در دو اندازه ۶ و ۱۲ متری تولید می‌شود، خاصیت ماشین کاری آن می‌باشد. علاوه بر این جوشکاری نبشی های استنلس استیل مانند دیگر مقاطعی که از این متریال ساخته می‌شود، بسیار آسان است و گوشه‌های تمیز و مقاوم به سازنده می‌دهد.

از نبشی ضد زنگ در صنعت غذا هم استفاده زیادی می‌شود. به دلیل آن که از استنلس استیل می‌توان در محیط هایی استفاده کرد که نیازمند استریل بودن است، نبشی استیل بسیار مناسب است.

 

نبشی گالوانیزه

نبشی گالوانیزه همان نبشی فولادی (کربن استیل) است که روی آن را پوششی از جنس گالوانیزه پوشانده است. پوشش گالوانیزه باعث می‌شود که در شرایط خوردگی، نبشی از زنگ زدگی حفظ شود. همچنین در برابر نیروهای شکننده خارجی، سطح آن فدای خود نبشی شود و اگر ترک خوردگی وجود دارد روی خود پوشش گالوانیزه اتفاق بیفتد.

پوشش گالوانیزه ویژگی مثبتی که دارد این است که اگر شکسته یا آسیب دیده شود، امکان ترمیم آن وجود دارد.

از نبشی گالوانیزه هم در شرایطی استفاده می‌شود که احتمال خوردگی زیاد است. اما اگر محیط به شکلی بود که امکان خوردگی عمیق را ایجاد می‌کرد از نبشی استنلس استیل باید استفاده کرد.

 

نبشی t316

این نوع نبشی از یک گرید استنلس استیل تولید می‌شود که هم در برابر دما مقاومت بالایی دارد و هم در برابر خوردگی دارای مقاومت زیادی است. مقاومت بالای آن در برابر خوردگی باعث شده که در صنایع دریایی مثل کشتی سازی یا سازه های نفتی وسط دریا مورد استفاده قرار بگیرد.

همچنین به دلیل مقاومت بالایی که در برابر گرما دارد، مناسب استفاده در صنعت تغذیه است.

 

نبشی A36

این نوع نبشی از فولاد کم کربن ساخته شده است بنابراین خاصیت چقرمگی بالایی داشته و در نتیجه شکل پذیری بالایی دارد. بنابراین این نبشی را برای شکل دهی و برش کاری مناسب می‌کند. همین ویژگی آن باعث شده که نبشی A36 تبدیل به مناسب‌ترین نبشی برای صنعت خودروسازی شود.

 

نبشی آلومینیومی 6063

نبشی آلومینیومی 6063 ، یک محصول آلومینیومی اکسترود شده با گوشه ی داخلی و خارجی تیزاست. این شکل نبشی، آن را برای بسیاری از برنامه های تزیینی ایده آل می کند. نبشی آلومینیومی 6063 به طور گسترده ای برای تمام انواع پروژه های ساخت که در آن استحکام و مقاومت در برابر خوردگی بسیار مهم است، استفاده میشود. در واقع کاربرد نبشی آلومینیومی 6063 در چارچوب و معماری تزیینی داخلی و خارجی و تکیه گاه ها است.

 

 

دیگر انواع نبشی

متریال های دیگری هم هستند که از آن ها نبشی می‌سازند و بیشتر در ساخت دکوراسیون داخلی و فضاهای در دید ساختمان استفاده می‌شود. مثلا نبشی چوبی و نبشی PVC یکی از آن‌هاست.

 

نبشی لقمه چیست؟

به نبشی های خرد شده در سایزهای دلخواه نبشی لقمه یا نبشی گوشه می‌گویند. معمولا در اندازه‌های ۲۰ تا ۳۰ سانتی متری هستند اما بسته به نوع نیاز می‌تواند متفاوت باشد.

برشکاری نبشی به دلیل شکلی که دارد بسیار ساده است. گاهی حتی نبشی را کاملا تا کرده و بعد برش می‌زنند. به دلیل ضخامت کمی که دارد و حالت ورقه‌ای مانند آن، برش نبشی هم بسیار ساده است و هم بسیار کم هزینه و زمان کمی هم می‌برد.

 

قیمت نبشی لقمه

از آنجایی که برای ساخت نبشی لقمه از برشکاری و خمکاری و ... استفاده می‌شود قیمت آن به نسبت نبشی فولادی ساختمانی بیشتر است.

 

کاربرد نبشی لقمه

نبشی لقمه هم مانند نبشی کربن استیل، یک عنصر سازه ای است و بیشتر در اسکلت ساختمان کاربرد دارد. برای مثال در ساخت آسانسور و سازه آسانسور از نبشی لقمه استفاده می‌شود. همینطور در ساخت فوندانسیون و مقاوم سازی کف سازه کاربرد دارد.

 

کاربرد نبشی

همانطور که ذکر شد، نبشی یکی از پرکاربردترین اعضای سازه ای در ساختمان است که بیشتر در اتصالات به کار می‌رود. به همین دلیل یکی از اعضای اصلی در ساخت سازه های خرپایی است. همینطور در ساخت بادبندها و دیگر انواع اسکلت‌های فلزی ساختمانی به کار می‌رود. 

همینطور در پل سازی برای اتصالات ستون ها به کار برده می‌شود. در سازه سد هم همین کاربرد را دارد. در ساختمان‌های معمولی یکی از روش‌های اتصال تیر به ستون همین استفاده از نبشی فولادی است. در ساخت سقف های کرومیت هم در درون بتن قرار داده شده و نقش باربری را ایفا می‌کند.

در اتصالات سازه‌ای مثل اتصالات گیردار صلب و نیمه گیردار نیم صلب هم از نبشی استفاده فراوان می‌شود.

 

استاندارد نبشی

استانداردهای نبشی فولادی به مانند زیر است.

  1. DIN EN 10056
  2.  ASME S1-36
  3. ASTM A 36
  4.  Gost 8240
  5.  Gost 8510

 

ابعاد نبشی

ابعاد دقیق نبشی را می‌توان از جدول اشتال در لینک فوق مشاهده فرمایید.

 

وزن نبشی

برای اطلاع از وزن نبشی می‌توان به جدول اشتال مراجعه کرد و یا از فرمول پایین بهره برد.

وزن تقریبی نبشی= مجموع طول بال های نبشی * ضخامت نبشی * طول نبشی * 7850

 

وزن نبشی

 

نبشی کشی ساختمان چیست؟

ساختمان‌ها طبق آیین نامه باید به شکلی طراحی شوند که در برابر نیروهای طولی و عرضی مقاومت بالایی داشته باشند. از نیروهای عرضی مهم می‌توان به زلزله، باد و سیل اشاره کرد. برای مقاوم سازی دیوارهای ساختمان در برابر نیروهای عرضی از نبشی کشی ساختمان استفاده می‌شود. نبشی ها در این حالت نقش انتقال نیرو را از سازه به سمت زمین دارند و باعث می‌شوند که مقاومت سازه بالا رفته و پایداری آن حفظ شود.

درواقع می‌توان نبشی کشی را همان مقاوم سازی دیوارها در برابر نیروهای عرضی در نظر گرفت. هرچند مقاوم سازی دیوار بسیار گسترده‌تر از نبشی کشی است و راه‌های دیگری نیز برای آن وجود دارد.

 

ضوابط نبشی کشی ساختمان به طور خلاصه

از نبشی های ۶ و ۱۲ متری برای نبشی کشی ساختمان استفاده می‌شود. بیشتر در دیوارهای سفالی . آجری و در اندازه ۶ متری استفاده می‌شود.  در دیوارهای آجری به دو روش می‌توان نبشی کشی ساختمان را انجام داد. روش اول این است صفحات فلزی را جوش داده و آن‌ها را به هم متصل می‌کنند. بعد این‌ها را به دیوارها، ستون ها و سقف ها متصل می‌کنند. پی از آن بتن ریزی ستون ها انجام می‌گیرد. در روش دوم از تفنگ های مخصوص برای میخ کوب کردن آن‌ها به اجزای سازه ای مانند ستون ها استفاده می شود. در این روش نبشی ها را به میلگردها متصل می‌کنند به صورتی که همه چیز در داخل دیوار قرار بگیرد. در این روش میلگردهای طولی و عرضی به یکدیگر جوش داده شده و به خود نبشی وصل می شوند. پس از آن بتن ریزی انجام می‌شود و پیوار چینی شروع می‌شود. همه این مراحل زیر نظر مهندس ناظر باید باشد.

 

تولیدکنندگان نبشی در ایران

ایران تولیدکنندگان زیادی دارد که نبشی های باکیفیت تولید می‌کنند. در ایران بیشتر از نبشی های تولید داخل استفاده می‌شود و نبشی های وارداتی کمتر در صنعت ساختمان دیده می‌شوند. تنها در شرایط ویژه که نیازمند متریال خاص است، استفاده از نبشی های خارجی دیده می‌شود. مهم‌ترین تولیدکنندگان نبشی در ایران در ذیل آمده است:

  1. ذوب آهن اصفهان
  2. نبشی شکفته مشهد
  3. نبشی فولاد ناب تبریز
  4. نبشی فولاد کوهپایه
  5. صبا فولاد منظومه
  6. نورد فولاد تهران
  7. مجتمع فولاد توس حجت
  8. نورد آریان فولاد
  9. سپاهان اصفهان
  10. نورد زنجان

 

قیمت نبشی در ایران

قیمت نبشی در ایران به قیمت آهن آلات بستگی دارد و طبق آن افزایش یا کاهش می‌یابد. همانطور که در بالا گفته شد قیمت آن به جنس آن و عملیات شکل دهی که روی آن انجام می‌شود، بستگی دارد. به همین دلیل است که نبشی لقمه قیمتی بیش از نبشی شاخه‌ای دارد.

 

خرید نبشی

برای اطلاع از قیمت روز نبشی و نحوه خرید آن، می‌توانید با کارشناسان فولاد ایرانیان به شماره 02142214 تماس بگیرید. همچنین می‌توانید از مشاوره تخصصی کارشناسان متالورژی و عمران به صورت رایگان بهره‌مند شوید.

 

تهیه شده توسط تیم تولید محتوای فولاد ایرانیان

Top