ورق گالوانیزه ، کاربرد و خواص


1400/6/13



ورق گالوانیزه چیست ؟ استاندارد و عمر مفید ورق گالوانیزه

ورق های گالوانیزه نوعی ورق فولادی بوده که به وسیله عنصر روی و از طریق فرآیند گالوانیزاسیون پوشش داده شده اند. این ورق ها شامل طیف وسیعی از ورق های فولادی گالوانیزه گرم و الکترو گالوانیزه می باشند. پوشش روی با ایجاد یک مانع مداوم، اجازه نمی دهد تا رطوبت و اکسیژن به فولاد برسند. در نتیجه پوشش روی با جو واکنش می دهد تا از فولاد پایه محافظت کند. ورق های گالوانیزه علاوه بر برخورداری از مقاومت مطلوب در جدا شدن و ترکیب پوشش با سطح فولاد، به دلیل داشتن سطح براق و شکل پذیری عالی نیز معروف هستند.
 
مراحل گالوانیزاسیون ورق گالوانیزه
 

پوشش روی در ورق های گالوانیزه

ورق های گالوانیزه شامل هسته فولادی و همچنین لایه آلیاژی بین فلزی و لایه ای از عنصر روی بر روی هر دو سطح خارجی آن می باشند. سطح مقطع پوشش روی در شکل زیر نشان داده شده است. علاوه بر لایه بیرونی روی (که لایه اتا خوانده می شود)، شامل لایه های گاما، دلتا و زتا نیز است.
 
سختی لایه های گاما، دلتا و زتا از پوشش روی، همانطور که در DPN (عدد هرم الماس) بیان شده است، بیشتر از فولاد زیرین است. با توجه به سختی بالاتر پوشش روی نسبت به زیرلایه فولادی، این لایه ها محافظ بسیار خوبی در برابر آسیب های مکانیکی نظیر سایش می باشند.
 
ضخامت پوشش های گالوانیزه گرم با ضخامت لایه های آلیاژ روی و آهن که هنگام واکنش فولاد با روی ایجاد می شود، تعیین می شود. این لایه به طور معمول حاوی 95% آلیاژ و 5% آهن است. همچنین روکش های گالوانیزه ضخیم تر، دوام بیشتر و استحکام کششی بیشتری را ارائه می دهند. 
 

سطح مقطع پوشش روی در ورق گاوانیزه

لایه اتا در پوشش روی، دارای سختی کمی بوده و کاملا شکل پذیر است و پوشش را در برابر ضربه مقاوم می کند. لایه های آلیاژی زتا، دلتا و گاما نیز در واقع سخت تر از فولاد پایه هستند و در نتیجه مقاومت برجسته فولاد در برابر سایش و آسیب مکانیکی را گالوانیزه می کنند.
 
شرایط ساینده یا بارگذاری سنگین در سرویس می تواند لایه نسبتا نرم اتا روی را از سطح گالوانیزه حذف کند، اما لایه بسیار سخت آلیاژی زتا برای مقاومت بیشتر در برابر سایش و بارهای سنگین در معرض دید قرار می گیرد. ضمن اینکه وجود لایه آلیاژی برای دستیابی به پیوند خوب جهت اتصال بین فولاد و پوشش روی حیاتی است.
 

خواص ورق گالوانیزه

ویژگی های اساسی ورق های گالوانیزه عبارتند از: مقاومت در برابر خوردگی، ظاهر خوب سطح، شکل پذیری مناسب برای برآوردن نیازها در کاربرهای کشش عمیق، رنگ پذیری خوب به شرط انجام عملیات پیش تصفیه مناسب و قابلیت جوش خوب.  سختی، شکل پذیری و چسبندگی با هم ترکیب شده و از پوشش گالوانیزه در برابر آسیب در حین برخورد خشن به خوبی محافظت می کند. جوشکاری ورق گالوانیزه را مطالعه کنید.
 
ضخامت پوشش نیز متناسب با جرم پوشش است. ضخامت پوشش های گالوانیزه گرم با ضخامت لایه های آلیاژ روی و آهن که هنگام واکنش فولاد با روی ایجاد می شود، تعیین می شود. ضخامت بالای پوشش فولاد گالوانیزه باعث مقاومت بهتر در برابر خوردگی و دوام بیشتر می شود؛ با این حال، می تواند منجر به شکل پذیری پایین فولاد نیز شود.
 
استحکام کششی لایه پوشش داده شده با روی با افزایش ضخامت افزایش می یابد. علاوه بر این، پوشش های گالوانیزه در گوشه ها و لبه ها کمی ضخیم تر هستند که مزیت مهمی نسبت به اکثر پوشش های آلی محسوب می شود که در برخی مناطق بحرانی نازک می شوند.
 

انواع ورق گالوانیزه

ورق های گالوانیزه با توجه به نوع فرآیند گالوانیزاسیون، در انواع حالت های ورق گالوانیزه گرم و سرد تولید می شوند. ورق گالوانیزه ذوزنقه ای یکی از انواع ورق گاولنیزه است.
 

ورق گالوانیزه گرم

ورق گالوانیزه گرم با فرآیند گالوانیزاسیون گرم که شامل غوطه وری ورق های فولادی در حمامی از عنصر روی مذاب تولید می شود. در طی این فرآیند ابتدا ورق های فولادی در کوره تا 120 درجه سانتی گراد حرارت دیده و سپس پوشش روی به شکل یک نوار پیوسته بر روی بستر فولادی، با عبور ورق های یاد شده از حمام روی مذاب با دمای 450 درجه سانتی گراد و با سرعت حدود 180 متر بر دقیقه تشکیل می شود. 
 
در حمام پوشش روی، محصول فولادی به دور یک رول غوطه ور پیچیده می شود و با فلز مذاب روی واکنش داده و پوشش چسبنده را تشکیل می دهد و سپس در جهت عمودی خارج می شود. پس از خروج فولاد پوشش داده شده از حمام، هرگونه روی مذاب اضافی با استفاده از هوای با فشار بالا از سطح ورق حذف می شود تا ضخامت پوشش مورد نظر حفظ و کنترل شود. سرانجام، به فولاد اجازه داده می شود تا سرد شود و پوشش روی بر روی سطح آن سفت شود. جامد شدن فلز مذاب قبل از تماس با رول دیگر برای جلوگیری از آسیب یا تغییر شکل پوشش روی مهم است.

ورق گالوانیزه سرد

ورق گالوانیزه سرد نیز از طریق فرآیند گالوانیزه الکتریکی یا به عبارتی آبکاری، تولید می شود که در آن، روی به صورت الکترولیتی بر روی ورق فولادی رسوب می کند. به دلیل اینکه در این فرآیند دمایی به اندازه فرآیند گالوانیزه گرم به ورق فولادی اعمال نمی شود، به آن گالونیزه سرد گفته می شود و به تبع آن، به دلیل دمای پایین در حین فرآیند تولید، ساختار ورق فولادی دستخوش تغییر نشده و خواص یکنواخت و همگنی را برای ورق فولادی به ارمغان می آورد.
 
مزایای این فرایند این است که ضخامت پوشش را می توان به طور دقیق کنترل کرد در حالی که محدودیت این فرآیند این است که دستیابی به پوشش های ضخیم ارائه شده توسط فرایند گالوانیزه گرم معمولا با این روش امکان پذیر نیست.
 

کاربرد ورق گالوانیزه چیست؟

ورق های فولادی گالوانیزه به طور گسترده در کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرند که برخی از کاربردهای متداول آنها عبارتند از: 
 
1) ادوات و تجهیزات کشاورزی مانند سیلوهای غلات، سمپاش ها و...
2) بخش هایی از خودرو مانند بدنه خودرو، اتوبوس و کامیون، کف کابین ، فیلترهای هوا و روغن، مخازن سوخت و روغن و لوله های خروجی و ...
3) مصارف ساختمانی مانند سقف، دیوارهای جانبی، پارتیشن ها، پانل ها ، ناودان های کرکره ای، نرده ها، سقف های کاذب، دیوارهای جداکننده و مجاری، در های کرکره ای، سپرهای بزرگراه، زاویه های شکاف دار و ...
4) مصارف و تجهیزات خانگی مانند صندوق، جعبه یخ، وان، سطل، سطل های ذخیره، مخازن آب، ماشین های لباسشویی و درهای حمام و ...
5) وسایل برقی مانند کولر گازی، یخچال، فریزرها، تابلوهای الکتریکی و لامپهای تزئینی و ...
6) مبلمان و وسایلی مانند میز، کمد، کابینت، قفسه، صندلی های سبک وزن و ...
7) سایر مصارف عمومی مانند لوله کشی، ساخت بشکه ها، ظروف، روکش حرارتی، تابلوها و علائم جاده ای و ...
 
 
کاربرد ورق گالوانیزه در بدنه خودرو
 

مزایای ورق گالوانیزه

استفاده از ورق های گالوانیزه دارای مزایای متعددی است که شامل:
1) ورق هایی کم هزینه هستند زیرا گالوانیزه کردن معمولا هزینه کمتری نسبت به سایر پوشش های محافظتی برای فولادها دارد 
2) این ورق ها هزینه نگهداری کمتری نسبت به سایر ورق ها می باشند. 
3) عمر ورق های فولادی گالوانیزه در محیط های روستایی، شهری و ساحلی بسیار بالا است. زیرا گالوانیزه کردن معمولا طبق استانداردها انجام می شود و حداقل ضخامت های پوشش اعمال می شود و بنابراین عمر و عملکرد پوشش قابل اطمینان و قابل پیش بینی است.
4) پوشش گالوانیزه دارای ساختار متالورژی منحصر به فردی است که به آن مقاومت فوق العاده ای در برابر آسیب های مکانیکی در حمل و نقل، نصب و سرویس می دهد و از سختی خیلی خوبی برخوردار است.
5) از آنجا که پوشش گالوانیزه به راحتی توسط چشم ارزیابی می شود، می توان از روش های ساده غیر مخرب، ضخامت آن را تعیین کرد. 
6) فرایند گالوانیزه کردن بستگی به شرایط آب و هوایی ندارد.
7) سطح ورق فولادی گالوانیزه از نظر زیبایی نیز مناسب است.
 
 
شکل پذیری مناسب و.رق های گالوانیزه
 
 

عمر مفید ورق گالوانیزه چقدر است؟

ورق های گالوانیزه به صورت کویل یا ورق راه راه تولید می شوند. اینها محصولات فولادی با ارزش افزوده هستند که محکم، سبک وزن، دارای رنگ روشن، مقاوم در برابر خوردگی و حمل و نقل آسان هستند. معمولا ورق های گالوانیزه در محدوده ضخامت 12/0 میلی متر تا 2 میلی متر و عرض تا 1830 میلی متر تولید می شوند.
 
همچنین وزن پوشش روی از 100 گرم بر متر مربع تا 750 گرم بر متر مربع متغیر است. وزن پوشش روی با ضخامت ورق فولادی و کاربرد ورق فولادی گالوانیزه متفاوت است. عمر مفید ورق گالوانیزه در شرایط مختلف جوی در جدول زیر آورده شده است.
 
عمر مفید ورق گالوانیزه
 

استانداردهای تولید ورق گالوانیزه

استانداردهای تولید ورق گالوانیزه شامل اصول کلی فرآیند تولید نظیر ترکیب شیمیایی، نوع فولاد مورد استفاده، کیفیت سطح، عملیات سطحی مورد نیاز و سطح نهایی و تمام شده ورق گالوانیزه می شوند و اکثر کارخانجات تولید کننده این نوع ورق، ورق های گالوانیزه خود را با استانداردهای EN 10346 و EN 10346 تولید می کنند.
 

نحوه تشخیص ورق گالوانیزه

ورق های گالوانیزه پس از تولید از سطح براق، صیقلی و درخشان تری نسبت به سایر ورق ها برخوردار می باشند. همچنین با توجه به کیفیت عنصر روی به کار رفته در فرآیند گالوانیزاسیون، اگر روی از خلوص بالایی برخوردار نباشد، ناخالصی های آن در پوشش ایجاد شده روی ورق های گالوانیزه، لکه هایی طرح دار موسوم به گل را ایجاد می کنند که از آن ها می توان جهت تشخیص این نوع ورق بهره برد. اگرچه ممکن است همه ورق های گالوانیزه از چنین طرح هایی برخوردار نباشند. 
 
 

سوالات متداول

1. ورق گالوانیزه چیست ؟ ورق های گالوانیزه نوعی ورق فولادی بوده که به وسیله عنصر روی و از طریق فرآیند گالوانیزاسیون پوشش داده شده اند.
 
2. ورق گالوانیزه رنگی چیست ؟ ورق گالوانیزه رنگی در واقع ورق گالوانیزه ای بوده که با یک لایه رنگ الکترواستاتیک پوشیده شده است که از در کاربردهایی نظیر پوشش سقف ها و شیروانی ها می توان استفاده کرد. این ورق ها تحت عنوان ورق گالوانیزه سقفی نیز شناخته می شوند.
 
3. کاربرد ورق گالوانیزه چیست ؟ کاربرد اصلی ورق های گالوانیزه به دلیل پوشش از جنس عنصر روی در آنها، در زمینه های مقاومت به خوردگی و مقاوم به زنگ زدگی نظیر پوشش سقف ها و شیروانی ها و نیز به دلیل استحکام بسیار خوب، در بدنه خودروها و بسیاری از وسایل برقی خانگی می باشد.

 

Top